Anayasa Mahkemesi (AYM), yoksulluk nafakasının “süresiz” olarak verilebilmesini öngören maddesini oy çokluğuyla iptal etti.
Antalya 12. Aile Mahkemesi’nin, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki ilgili hükmün anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle yaptığı başvuruyu inceleyen yüksek mahkeme, düzenlemenin iptaline karar verdi.
Gerekçesi daha sonra açıklanacak olan iptal hükmü, dokuz ay sonra yürürlüğe girecek.
Yürürlükteki mevzuata göre, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka talep edebiliyordu. Mevcut uygulamada nafaka, alacaklının yeniden evlenmesi, taraflardan birinin ölümü veya yoksulluk durumunun ortadan kalkması gibi yasal nedenlerle mahkeme kararıyla sonlandırılabiliyordu.
Hukuki verilere göre, mahkemeler nafaka miktarını takdir ederken tarafların gelirlerini, evlilik süresini, çocuk sayısını ve tarafların çalışma kapasitelerini dikkate alarak karar veriyordu. Ocak 2022’de dönemin Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay, hükmedilen yoksulluk nafakalarının yaklaşık yüzde 66’sının tahsil edilemediği ve bu durumun icra takipleriyle sonuçlandığı kaydetmişti.
2012’de reddedilmişti
Anayasa Mahkemesi’nin süresiz nafaka uygulamasına yönelik verdiği bu iptal kararı, yüksek mahkemenin 14 yıl önce aynı konuda attığı hukuki adımları yeniden gündeme getirdi.
AYM, 2012 yılında önüne gelen benzer bir itirazı oy birliğiyle reddetmiş ve o dönem süresiz nafakayı “sosyal devlet” ilkesinin kaçınılmaz bir gereği olarak tanımlamıştı. Yüksek mahkeme o günkü kararında, boşanma sonrasında özellikle ekonomik olarak güçsüz durumda kalan ve çoğunlukla kadınlardan oluşan tarafların korunmasını, devletin sosyal bir yükümlülüğü olarak değerlendirmişti.
Aradan geçen 14 yılda mahkemenin bu kararı iptal etmesi, yargının içtihat değişikliğine gittiğini ve yeni yasal çerçeveyi belirleme sorumluluğunu yasama organına devrettiğini gösterdi.
