NATO müttefikleri, 7-8 Temmuz’daki Ankara zirvesi öncesinde yayımlanacak ortak bildiri üzerinde mutabakat sağlayamadı.
Bloomberg’in haberine göre tartışmaların temelinde, Polonya’nın ittifakın doğu kanadındaki askeri boru hattının genişletilmesi yönündeki ısrarı ile İtalya’nın Ukrayna yardımlarının 2027’de de sürdürülmesi zorunluluğuna yönelik itirazı yer alıyor.
Görüşmelerde Polonya, Soğuk Savaş döneminde Batı Avrupa’daki askeri tesisleri birbirine bağlamak amacıyla inşa edilen askeri boru hattı ağının doğuya doğru genişletilmesini ve bu projenin ittifak bütçesinden fonlanmasını talep etti.
Varşova yönetimi, diğer Doğu Avrupa ülkelerinin de desteğiyle konunun 2025 Lahey’de zirvesinde karara bağlanmasını hedeflemiş ancak toplantıdan bir sonuç çıkmamıştı. Ancak Polonya Başbakan Yardımcısı ve Savunma Bakanı Wladyslaw Kosiniak-Kamysz, haziran ayı sonunda yaptığı açıklamada, askeri yakıt boru hatlarının Ankara’daki zirvede Varşova ajandasının öncelikli başlığı olacağını ifade etti.
Wladyslaw Kosiniak-Kamysz, haziran ayı sonunda yaptığı açıklamada, askeri yakıt boru hatlarının Ankara’daki zirvede Polonya için öncelikli başlık olacağını belirtmişti. Kosiniak-Kamysz; geçtiğimiz haftalarda bir araya geldiği Slovakya, Çekya, Macaristan ve Baltık ülkelerindeki mevkidaşlarından boru hatlarının inşasını teşvik etmek üzere güçlü bir yetki aldığını belirtti. Polonyalı Bakan, Batı Almanya’dan başlayıp Doğu Almanya üzerinden Polonya’ya, güneyde Çekya’ya, kuzeyde ise Litvanya ve diğer Baltık ülkelerine uzanacak bu altyapının stratejik önemini ise şu sözlerle açıkladı:
“Burada askeri bir tehdit durumunda ihtiyaç duyulacak yakıtı taşıyacak boru hatlarından bahsediyoruz. Bu yapı çift amaçlı bir nitelik taşıyacak. Savaş ya da askeri çatışma riskinde tamamen ordunun ihtiyaçları için kullanılacak, barış döneminde ise ülkemize yakıt tedariki sağlamak adına son derece elverişli bir imkan sunacak.”
Öte yandan NATO’nun doğu kanadındaki enerji hatlarını güçlendirmek isteyen tek ülke Polonya değil. Türkiye de bu doğrultuda geçtiğimiz mayıs ayında, bölgedeki müttefiklerin enerji ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla 1,2 milyar dolar değerinde bir askeri yakıt boru hattı inşa edilmesini önermişti. Planlanan bu hattın, Türkiye’den Romanya’ya Bulgaristan üzerinden uzanması öngörülüyor.
İtalya, Ukrayna’ya yardımlarının sürdürülmesine itiraz etti
Mutabakata varılamamasının diğer nedenini ise İtalya’nın Ukranya’ya yönelik aldığı tutum oluşturuyor. Ortak bildiri metnine göre müttefiklerin, 2026 yılı için Ukrayna’ya 70 milyar avro askeri destek sağlamayı ve 2027’de de “en az eşdeğer düzeyde” yardımı sürdürmeyi taahhüt etmesi bekleniyor. Ancak Roma yönetiminin, NATO’nun Ukrayna’ya 2026 ve 2027 yıllarını kapsayan uzun vadeli mali taahhütler vermesine itiraz ettiği öne sürüldü.
İtalyan haber ajansı ANSA’ya konuşan hükümet kaynakları ise Roma’nın yardımları engellemediğini savundu. Kaynaklar, İtalya’nın 70 milyar avroluk desteğe karşı çıkmadığını, yalnızca bu rakamın zirve bildirgesinde nasıl yer alacağını değerlendirdiğini aktardı. Roma’nın temel hedefinin, Rusya’yı müzakere masasına oturtacak siyasi ve diplomatik çerçeveyi korumak olduğu belirtiliyor. Nitekim İtalya Başbakanı Giorgia Meloni de daha önce yaptığı açıklamada, Avrupalı liderlerin ortak bir duruş geliştirerek Rusya ile müzakerelere başlaması gerektiğinin altını çizmişti.
Moskova cephesinde ise Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov da Avrupalıların Rusya ile diyalog kurma ihtiyacını anladıklarını ancak bu konuda “henüz yeni olgunlaşmaya başladıklarını” ifade ederken Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Avrupa ile müzakerelere açık olduğunu dile getirdi.
